De gloeilamp gaat verdwijnen, en hoe nu verder?

 

Gloeilamp-bloemIn 1854 slaagde Heinrich Gobel uit Duitsland erin de eerste echte gloeilamp te maken. Naast Gobel en Edison worden ook de Rus Alexander Lodygin (1872) en de Engelsman Joseph Swan (1878) genoemd als uitvinder van de gloeilamp. Na deze uitvinding duurde het nog een aantal jaren voordat er een gloeilamp werd geproduceerd die langer dan 10 uur kon branden. Dit exemplaar is uitgevonden door Edison. Zijn naam is nu nog steeds gekoppeld aan de Edison fitting / schroefdraad.

 

En nu, 158 jaar later?

De gloeilamp is in veel landen al verboden, iets wat we 20 jaar geleden niet voor mogelijk hielden. Sinds 1 september 2009 geldt in de gehele EU een verbod op de productie van matte gloeilampen. Dit geldt ook voor de heldere gloeilampen van 80 watt of hoger. Voor de overige heldere gloeilampen (5W en hoger) zal dit verbod tot en met 1 september 2012 gefaseerd uitgebreid gaan worden. Als de productie stopt, zullen de magazijnen leeg raken en zal uiteindelijk geen gloeilamp meer verkocht worden. Het is dus geen verbod op de verkoop (winkels zouden dan met volle magazijnen blijven zitten) maar op de productie en import daarvan.

Let wel, het bezitten en gebruiken van een gloeilamp na 1 september 2012 is niet verboden, maar een vervangend exemplaar wordt niet meer geproduceerd.

 


Wat zijn de alternatieven?


Natuurlijk zijn er slimme fabrikanten die nog steeds gloeilampen produceren onder de noemer energiezuinig, maar ik denk dat dit een kwestie van tijd is. En waarom... waarom zouden we nog terug grijpen naar de gloeilamp er zijn inmiddels mooie betaalbare oplossingen.

  • Moeten wij nu alle verlichtingsarmaturen gaan vervangen, is een veel gestelde vraag die wij horen.

Nee, u hoeft zeker niet uw armaturen te vervangen. Er zijn diverse oplossingen waarmee u de bestaande armaturen kunt gebruiken.
Hieronder geef ik een aantal voorbeelden.

 

Spaarlampen

Spaarlampen


Een spaarlamp is een opgevouwen tl die in een normale lampfitting past. Bij een spaarlamp gaat stroom door een buis die gevuld is met kwikdamp. Als een elektron uit die stroom tegen een kwikatoom botst, kan het daarbij een ander elektron uit zijn baan stoten. Bij het terugvallen van deze aangeslagen toestand naar de grondtoestand komt energie vrij in de vorm van ultraviolette straling.

De ultraviolette straling is onzichtbaar. Aan de binnenkant van de glaswand van een spaarlamp zit daarom een laagje poeder dat verschillende fluorescenties vertoont, en daarmee de uv-straling omzet in warm wit licht.

 

 

 



 

Voordelen van de spaarlamp:

  • Lager energieverbruik: uit een gewone spaarlamp komt 3 tot 4 keer meer licht per watt. Een gloeilamp van 40W kan men vervangen door een spaarlamp van 9W tot 13W. Een 100W gloeilamp kan vervangen worden door een spaarlamp van 23W tot 30W.
  • Langere levensduur: een gloeilamp gaat zo’n 1000 tot 1500 branduren mee. Veel spaarlampen halen 6000 tot 10.000 uur en sommige speciale duurdere uitvoeringen nog meer.
  • Veel kleurvariaties in wit: door de samenstelling van het fluorescentiepoeder te veranderen, kunnen verschillende soorten wit verkregen worden, van roodachtig (“warm”) tot blauwachtig (“koud”), afhankelijk van de sfeer die men wil creëren. Er worden ook spaarlampen gemaakt zonder fluorescentiepoeder, die dus uv-licht uitstralen, dat gebruikt kan worden voor desinfectie.
  • Op twee manieren dimbaar: dimbare spaarlampen zijn (afhankelijk van het type) te dimmen door middel van een normale dimmer of door een aan/uit-schakelaar. Dit laatste type kan niet traploos gedimd worden, maar beschikt over een aantal standen (bijvoorbeeld 100%, 66%, 33%, 5%). De stand wordt gekozen door de lamp aan en uit te schakelen.

 

Nadelen van de spaarlamp:

  • Het licht van een spaarlamp wordt door sommige mensen als onprettig ervaren.
  • Spaarlampen zijn duur in aanschaf.
  • Veel in- en uitschakelen verkort de levensduur aanzienlijk.
  • Bij de meeste spaarlampen duurt het even voordat de lamp op volle sterkte brandt, waardoor ze minder uitgeschakeld worden. Dit beperkt dan de besparing.
  • De spaarlamp geeft minder hitte af dan een gloeilamp. Hierdoor is het mogelijk dat een gemiddeld huishouden 2 tot 6 graden bij dient te verwarmen
  • Spaarlampen bevatten kwikdamp, een zwaar metaal, dat terecht kan komen in het milieu.

 

 

Led lampen / Led armaturen

 

LedHet woord led was oorspronkelijk een afkorting van Light Emitting Diode, in het Nederlands: lichtuitstralende diode.
De Russische wetenschapper Oleg Losev ontdekte reeds halverwege de jaren 1920 dat kristaldetectoren (een vroege vorm van de puntcontactdiode) licht uitstraalden als er stroom doorheen werd gestuurd.In 1927 publiceerde hij in een Russisch tijdschrift details over wat men zou kunnen beschouwen als de eerste led en vroeg een patent aan.Losevs werk bleef echter onopgemerkt en hij kwam tijdens het Beleg van Leningrad om. Daarbij waren de materialen die hij gebruikte, niet bijzonder geschikt voor een goede lichtopbrengst, en zo duurde het tot 1962 voordat de led echt doorbrak. In dat jaar ontwikkelde Nick Holonyak een werkende led.

 

 

 

 

 


Led lamp
Led lampen kunnen we qua vervangbaarheid vergelijken met de spaarlamp. U koopt een led lamp en plaatst deze in uw bestaande armatuur. Led lampen waren tot voor kort erg duur maar worden steeds betaalbaarder. Het grote voordeel van led verlichting is dat ze veel langer meegaat dan een gloeilamp en zelfs een spaarlamp: veel verpakkingen van ledlampen beloven een levensduur van wel 30.000 tot 50.000 branduren. Bijkomend voordeel is dat led's veel minder stroom verbruiken voor dezelfde lichtintensiteit: tot wel 8 keer minder!

 

 

Led armaturen

Led hanglamp 7098 ST


Bij led armaturen hebben we het over een armatuur waar een ingebouwde led module in zit. Deze modules zijn vaak vervangbaar.
In veel gevallen zijn de led armaturen ook dimbaar, vaak via het armatuur zelf. Wilt u een armatuur dimmen via een centrale dimmer laat u dan goed informeren met welke dimmer dit kan.
De lichtopbrengst (Lumen) en kleurwarmte (Kelvin) zijn vergelijkbaar met de ouderwetse gloeilampen. Led armaturen zijn er als vloerlamp, wandlamp, tafellamp, plafondlamp en natuurlijk als Led hanglamp.

 

Voordelen van led:

• Laag energieverbruik.
Een led lamp verbruikt tussen 2,5 en 5,0 Watt vermogen, dit is vele malen minder dan een gloeilamp of halogeenspot (30/50 watt) en ook een stuk minder dan de spaarlamp (5/12 watt). Hierdoor kunt u op jaarbasis flinke bedragen besparen op uw energienota.

Duurzaamheid.
De gemiddelde levensduur van een led lamp is 50.000 branduren. Tegenwoordig zijn er zelfs led lampen die een levensduur hebben van 100.000 branduren. Omgerekend betekent dat, bij een gebruik van 4 uur per dag, een led lamp gemiddeld 50 jaar meegaat. Ter vergelijking: een gloeilamp heeft een levensduur van 1.000 branduren en een spaarlamp van 6.000 branduren.

• Milieu vriendelijk.
De led lamp is een zeer energiezuinige lamp, verbruikt maar liefst 90% minder energie dan een gewone gloeilamp en gaat ruim 50 keer langer mee. Bovendien hoeft een led lamp, in tegenstelling tot de spaarlamp niet bij het chemisch afval, maar kunnen gewoon in de prullenbak. Het energieverbruik in de wereld neemt alsmaar toe, met bijbehorende klimaatveranderingen. Ten opzichte van de gloeilamp is bij 3 led lampen de jaarlijkse CO2-uitstoot 120 kg minder. Dat komt overeen met 6 bomen per jaar!

Veel minder warmteontwikkeling.
De warmteontwikkeling bij een led lamp is veel lager dan een bij standaard lamp.
De gebruikte energie om een gloeilamp te laten branden wordt voor ongeveer 90% omgezet in warmte. Bij led lampen word slechts 10% van de gebruikte energie omgezet in warmte en u kunt ze dan ook allen tijde aanraken zonder de handen te verbranden. Doordat er geen warmteontwikkeling is, is het een zeer efficiënte, volwassen- en kindvriendelijke verlichting.

Geen opwarmtijd.
Een led lamp heeft geen opwarmtijd nodig, zoals dat bij een spaarlamp of TL-lamp het geval is.

Betaalbaarheid.
Betaalbaarheid van de led lamp zit hem in het feit dat het product in aanschaf duurder is, maar de besparing op de energienota maakt deze aanschaf meer dan de moeite waard. Eén led lamp bespaart jaarlijks gemiddeld 55 kWh, dit komt momenteel overeen met € 12,- op jaarbasis (huidige energieprijs is € 0,22 per kWh). Met de besparing op uw energienota, heeft u deze lamp in binnen 2 jaar terugverdiend, terwijl u de komende 35 jaar geen nieuwe lamp hoeft te kopen en de besparing op uw energienota jaarlijks stijgt.